Kaat is erg verdrietig als ik bij haar kom in het verzorgingshuis. Kaat woont sinds kort in het verzorgingshuis omdat haar dementie in een ver gevorderd stadium is. De familie hoopte dat Kaat zich snel thuis zou voelen, maar dat is niet het geval. Kaat sluit zich nog af en zo dominant als ze was zo rustig is ze nu. In het verleden heeft Kaat geen zelfinzicht gehad, ze snapte niet dat ze dementie had. Ze had geen enkele vorm van zelfreflectie. Thuis had ze niemand waar ze zichzelf kon vergelijken, maar hier bleek het anders te zijn, iedereen spiegelde haar wat ze nooit had willen zien . Kaat zag veel, maar hield haar mond stijf dicht. Tot het haar teveel werd, en op een dag brak ze. Eerst huilde ze, wat Kaat nooit deed. Daarna hadden we zo een mooi helder gesprek ik was sprakeloos.
Weet je zegt Kaat, ik weet niet wat er met me gebeurt, ik ben mezelf niet meer. Niet meer die vrouw met die grote mond. Ik voel me klein en nietig. Ik weet veel niet meer en nu zit ik in een huis met mensen die gek zijn. Hoor je me, net zo gek als ik. En waag het niet te zeggen Kaat dat heb je mis, want ik zie het zelf.. Ze kijkt me uitdagend aan. Zo en nu jij.
Jee Kaat zeg ik als ik het goed begrijp ben jij je werkelijk rot geschrokken. Je ontdekt dat je aan het veranderen bent dat je van die rooie rakker dat je was met een grote mond, veranderd ben in een nietig mensje. Pff Kaat dat is een hele schok.
Blij kijk ze me aan, gelukkig ze begrijpt me hoor ik haar bijna denken.
Maar Kaat zeg ik hoelang is dat al aan de gang. Nou zegt ze wist ik dat maar en niemand heeft me ooit verteld dat ik, dat ik ze kan het niet uitspreken. Dat je dement ben zeg ik zacht. Ja dat zegt ze. Ik wist het niet.
Ik weet dat een van haar dochter tot vervelens toe haar toebeet “mam waarom snap je dat nu niet, ”mam daar doe je geen koffie in, dat zijn de planten”. Mam snap het nou je bent dement!!!! Maar Kaat had zich altijd verweerd. Wat zeg je me nou, wil je gauw mijn huis uit zei ze dan. Wanneer weet jij het beter? Ik laat me niks vertellen door niemand niet. En dat was juist het punt Kaat liet zich door niemand iets vertellen. En nu kwam Kaat er ineens achter doordat ze zichzelf zag in de reflectie van haar omgeving.
Goh Kaat, ik leef met je mee vervolg ik het gesprek, niemand heeft ooit gezegd, Kaat je raakt je geheugen kwijt. Nee niemand zegt Kaat, en ik weet ook niet of ik het had willen horen. En nu zit ik in een huis met gekken, net zo gek als ik. En ik denk hier kom ik nooit weer uit. Kaat had rechtstreeks in de spiegel gekeken.
Vele malen toe herhaalde we dit gesprek, eerst heftig met snikken ertussen. Daarna ging het gesprek zonder snikken. Ik startte het gesprek steeds opnieuw op. Steeds weer met een andere emotie in het gesprek die haar hersenen automatische overnamen. En Kaat schoof van verdrietig naar boos, van boos naar gelaten, van gelaten naar zachtheid. Ze sprak niet meer over die gekken, of hoe ze was als pittige rode rakker. Ze vroeg uiteindelijk, hoe heb ik het niet eerder kunnen zien. Ik voelde dat het klaar was en dat ze vrede met de situatie gesloten had. Ook al wist ze het niet, dit was de laatste keer dat ik met haar gesproken had, daarna was ik niet meer nodig. Ik hoorde dat Kaat twee vriendinnen gemaakt en dronk gezellig koffie met ze. Kaat was weer de oude pittige rode rakker als voorheen, en kletste en lachte er weer op los.
Voor het eerst sprak Kaat zich uit over wat er met haar gebeurde, daarvoor had ze het altijd ontkend. De omgeving had haar gedwongen om de situatie onder ogen te zien. Het alsmaar bewust herhalen van het gesprek en steeds nieuwe emoties in mijn woorden legde, zorgde dat ze het kon verwerken. Hierdoor kon ze zonder oordeel naar de anderen en naar zichzelf kijken. Zo zet ik spiegelen/ reflecteren in oe bijzonder mooi reflecteren is. Haar hersenen passen zich aan aan wat mijn hersenen levensecht spelen. Ik speel met volle overtuiging het proces en zo nam ik haar hierin mee.
